 |
|
Vẩy nến ở bắp chân |
Vẩy nến
(psoriasis) là một bệnh ngoài da mãn tính, hay tái phát và thường gặp (chiếm khoảng 2-3% dân số thế giới). Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, nam nhiều hơn nữ, trên da có những sẩn đỏ và vẩy dễ bong, màu trắng ánh bạc. Kích thước sẩn đỏ có thể nhỏ cở móng tay, hay đồng xu, hoặc liên kết thành diện rộng to bằng bàn tay, sờ nắn vào hơi cộm, ranh giới rõ rệt, màu đỏ tươi ráo. Trên nền sẩn đỏ có vảy ánh bạc phủ thành nhiều lớp dễ bong thành lớp mỏng như khi ta cạo lên một vết nến nhỏ và mỏng. Vẩy nến có thể xuất hiện ở bất cứ vị trí nào trên da, nhưng đầu tiên hay gặp ở những vị trí hay tì đè như khuỷu tay, đầu gối, mặt trước cẳng chân, lưng, da đầu. Bệnh không ngứa hoặc ngứa ít, không ảnh hưởng nhiều đến toàn thân (trừ thể nặng đỏ da toàn thân, vẩy nến thể móng khớp, thể mủ).
Gần đây nhờ vào những tiến bộ khoa học như miễn dịch học, di truyền học đã xác định bệnh vẩy nến có cơ địa di truyền và cơ chế tự miễn dịch.
 |
|
Vẩy nến ở bàn tay |
Tuy nhiên, quy luật di truyền của bệnh đến nay vẫn chưa được xác định rõ ràng. Không nhất thiết mọi người có gen gây bệnh đều sẽ bị vẩy nến, mà phải có những điều kiện khác tác động thì mới nảy sinh bệnh: đó là stress, nhiễm khuẩn, chấn thương thượng bì, một số thuốc, thức ăn, rượu… tác động và tạo ra các kháng nguyên làm thay đổi đáp ứng miễn dịch, hoạt động một số tế bào bệnh vẩy nến xuất hiện.
Cơ chế sinh bệnh nổi bật nhất ở
bệnh vẩy nến
là sự tăng sản mạnh mẽ lớp thượng bì của da, hoạt động tổng hợp phân tử ADN và phân chia nhân tế bào tăng gấp 8 lần so với bình thường, chu chuyển tế bào từ lớp đáy lên lớp sừng từ 23-30 ngày rút xuống còn 3-4 ngày… Hậu quả của các quá trình trên dẫn đến dày sừng, rối loạn biệt hoá tế bào sừng, tạo nhiều vảy á sừng, bong vảy liên tục.
Chẩn đoán
bệnh vẩy nến
khá dễ dàng nhưng việc điều trị lại rất khó khăn. Chưa có phương pháp nào chữa khỏi hẳn được bệnh vẩy nến, mà chủ yếu làm giảm bệnh, kéo dài thời gian tái phát, giúp người bệnh dễ chịu hơn trong sinh hoạt… Bệnh này được điều trị ngoài da là chủ yếu, điều trị nội khoa chỉ có tính hỗ trợ, bệnh ổn định từng đợt và tái phát không theo chu kỳ (thông thường về mùa đông vẩy nến tái phát nhiều lên, còn về mùa hè thì giảm đi, có người bệnh ổn định được 2-4 năm rồi mới lại tái phát).
Việc điều trị
vẩy nến
rất khó khăn, dễ gây chán nản vì không có thuốc đặc trị. Thuốc có thể có hiệu quả với trường hợp này nhưng lại không hiệu quả với trường hợp khác. Một số trường hợp thương tổn ổn định, nếu số lượng thương tổn ít và diện tích thương tổn nhỏ. Nếu bệnh nặng, thương tổn xuất hiện toàn thân, thường rất khó điều trị. Bệnh có thể thuyên giảm rồi lại tái phát, ít khi khỏi hoàn toàn. Với người bệnh, vì vẩy nến là bệnh mãn tính hay tái phát, cần phải xác định tư tưởng an tâm, tránh bi quan quá lo buồn, tinh thần cần thoải mái trong điều trị để bệnh mau thuyên giảm, cố gắng giữ cho bệnh được ổn định thích hợp với sinh hoạt và lao động tương đối bình thường. Cần tránh ăn uống các chất kích thích, hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá, và sinh hoạt, lao động, thể dục thể thao điều độ phù hợp với trạng thái sức khoẻ.
 |
|
Cấu trúc da bị vẩy nến và các vị trí thường bị |
Điều trị
:
- Toàn thân: dùng vitamin A liều cao hay dapson, methotrexat, cyclosporin, vitamin D...
- Tại chỗ: Bôi các thuốc làm tiêu sừng như vaselin chẳng hạn…
Công nghệ mới nhất hiện tại là công nghệ điều trị kết hợp, dùng thuốc uống, thuốc thoa, kết hợp phương pháp quang trị liệu (phototherapy) với việc chiếu tia cực tím UVB, chiếu tia Laser xung nhuộm màu...
Công nghệ quang trị liệu UVB phổ hẹp chữa bệnh vẩy nến:
Dùng ánh sáng UVB phổ hẹp là công nghệ quang trị liệu mới và hiệu quả nhất đang được ứng dụng cho rất nhiều bệnh nhân bị vẩy nến trên khắp thế giới. Hiện nay, ngày càng nhiều công trình nghiên cứu chứng tỏ công nghệ này còn ứng dụng rất hiệu quả trong điều trị thêm các bệnh da khác như chàm bội nhiễm, bạch biến, nấm da…
So với ánh sáng UVB phổ rộng, ánh sáng UVB phổ hẹp hầu như đã loại trừ hết các tia UV thừa nguy hại cho da, và chỉ phát các tia có bước sóng 311-312 nm. Các nghiên cứu lâm sàng đã xác định các tia có bước sóng từ 295-313 nm mang lại hiệu quả cao trong điều trị, nhưng các tia có bước sóng dưới 300 nm lại dễ làm đỏ da, phỏng da, và có nguy cơ gây ung thư da.
Công nghệ UVB phổ hẹp cùng với công nghệ Laser xung nhuộm màu Vbeam phù hợp điều trị bệnh vẩy nến hiện vừa được đưa vào Việt Nam.
|
 |
|
|
Điều trị vẩy nến bằng quang trị liệu với chiếu UVB |
|
|
 |
|
 |
|
Bệnh vẩy nến sau 2 lần điều trị |
|
Sau 5 lần điều trị bệnh đã giảm ngứa và đỏ |
Bản in
Gửi bạn bè
